Tại hội nghị triển khai, xúc tiến đầu tư và phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP.HCM do Sở Xây dựng TP.HCM phối hợp Hội Khoa học kỹ thuật xây dựng TP.HCM tổ chức ngày 9/6, lãnh đạo thành phố đã cam kết dành mọi cơ chế tốt nhất và tập trung nguồn lực để phát triển phân khúc nhà ở cho thuê – vốn đang bị bỏ ngỏ trong nhiều năm qua.
Nhu cầu gần 1 triệu căn nhà, thực trạng đang chờ lời giải
Ông Võ Khắc Thái – Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM – cho biết qua khảo sát bước đầu với công nhân và người lao động, có khoảng 33.520 trường hợp có nhu cầu tiếp cận nhà ở. Trong đó, 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê và 30.339 trường hợp có nhu cầu thuê mua. Con số này phản ánh rõ thực tế rằng phần lớn người lao động không chỉ cần chỗ ở tạm thời mà đang hướng đến sự ổn định cuộc sống lâu dài, gắn bó với thành phố. Đây là tín hiệu cho thấy bài toán nhà ở cho công nhân cần được nhìn nhận như một chiến lược phát triển nguồn nhân lực dài hạn, chứ không đơn thuần là giải pháp tình thế.
Thực tiễn cho thấy phần lớn công nhân và người lao động hiện đang sinh sống trong các khu nhà trọ có diện tích chật chội, điều kiện sinh hoạt hạn chế. Nhiều nơi chưa đảm bảo yêu cầu về vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, thiếu không gian sinh hoạt cộng đồng, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế và các thiết chế văn hóa. Nếu không giải quyết căn cơ bài toán này, hệ quả sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý, năng suất lao động, sự ổn định của nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của cả doanh nghiệp lẫn thành phố.
Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM – nhận định đến năm 2030, nhu cầu về nhà ở xã hội trên địa bàn TP.HCM là gần 1 triệu căn, nhưng thành phố mới đáp ứng được gần 200.000 căn. Nhà lưu trú công nhân cũng chỉ giải quyết được khoảng 25% nhu cầu, phần còn lại buộc phải đi thuê trong các khu nhà trọ không đảm bảo an toàn. “Nhu cầu nhà ở cho thuê cực kỳ lớn, nên giải quyết nhà cho thuê là đúng hướng”, ông Châu nhấn mạnh.
Để khuyến khích doanh nghiệp tham gia, ông Châu đề xuất cần miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất đối với diện tích đất doanh nghiệp tự tạo lập trong cả vòng đời dự án; khấu trừ thỏa đáng chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đồng thời chỉ nên quy định nộp 30% thuế suất VAT và thuế thu nhập doanh nghiệp. Đặc biệt, dự án nhà ở cho thuê phải thực hiện trong thời hạn tối thiểu 20 năm mới được hưởng các chính sách ưu đãi này.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM Khải Quốc Bình cho biết thành phố hiện đang quản lý hơn 13.600 căn hộ và phòng cho thuê cùng khoảng 41.000 chỗ ở sinh viên, với tỷ lệ khai thác gần như tuyệt đối – cho thấy nhu cầu thực tế rất lớn và cấp thiết. Khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là bài toán tài chính khi đầu tư nhà ở cho thuê có thời gian thu hồi vốn rất dài, thường từ 20 đến 30 năm, trong khi doanh nghiệp phải tiếp cận nguồn vốn thương mại với lãi suất cao và chưa có gói tín dụng ưu đãi riêng cho phân khúc này. Quỹ đất phù hợp gần khu công nghiệp và khu vực tập trung việc làm cũng còn thiếu, trong khi nhiều quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng hiệu quả nhưng việc chuyển đổi công năng vẫn còn vướng mắc pháp lý.
Nhà ở cho thuê sẽ được đưa vào “luồng xanh” thủ tục
Trước thực trạng trên, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Khải Quốc Bình cho biết thành phố xác định sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mạnh, quyết liệt và mang tính đột phá. Trước hết, TP.HCM sẽ tiếp tục rà soát toàn bộ quỹ đất công, quỹ đất do nhà nước trực tiếp quản lý để ưu tiên phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Các quỹ nhà tái định cư sử dụng chưa hiệu quả sẽ được chuyển đổi sang nhà ở cho thuê; các mặt bằng và trụ sở dôi dư được khai thác có mục tiêu. Ưu tiên bố trí quỹ đất gần khu công nghiệp, tuyến giao thông công cộng và khu vực tập trung lao động.
Về hỗ trợ tài chính, thành phố sẽ nâng mức vay được hỗ trợ lãi suất từ 200 tỷ đồng lên 300 tỷ đồng mỗi dự án, với lãi suất ưu đãi trong vòng 7 năm; hỗ trợ 100% kinh phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án và giảm giá thuê cho người lao động có nhu cầu. TP.HCM cũng đang nghiên cứu mô hình quỹ tiết kiệm nhà ở nhằm huy động nguồn lực xã hội hóa dài hạn cho phân khúc này.
Song song đó, thành phố sẽ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ, thực hiện cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” với trách nhiệm và thời hạn xử lý rõ ràng của từng cơ quan. Quan điểm xuyên suốt của thành phố là vướng ở đâu xử lý ngay ở đó, không để kéo dài, không để đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp.
Các doanh nghiệp đăng ký làm nhà ở cho thuê
Khối doanh nghiệp quốc doanh:
Liên đoàn Lao động TP.HCM 10.000 căn
Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (HEPZA) 10.000 căn
Quỹ Phát triển nhà ở TP.HCM (HOF) 25.000 căn
Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn (RESCO) 1.755 căn
Khối doanh nghiệp tư nhân:
Tập đoàn CT Group 20.000 căn
Bcons với 10.000 căn
Novaland cam kết thực hiện 6.000 căn
Vingroup 4.500 căn
Kim Oanh Group 5.000 căn
Công ty Thiên Phát 3.150 căn
CTCP Đức Mạnh 2.000 căn
Công ty Nam Long ADC 1.000 căn
Công ty Lê Thành 800 căn.
Tổng số lượng căn nhà ở cho thuê được các đơn vị đăng ký triển khai đạt gần 100.000 căn.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng và Chủ tịch UBND TP.HCM cùng hiến kế tháo gỡ
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho hay TP.HCM đang trình Quốc hội cơ chế đột phá về đô thị đặc biệt, và hy vọng thành phố sẽ đưa nhà ở cho thuê vào nghị quyết, đồng thời quy hoạch dành quỹ đất riêng cho nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Ông Sinh cũng gợi ý thành phố cần thỏa thuận với chủ đầu tư nhà ở xã hội để dành từ 10 đến 20% quỹ căn hộ làm nhà cho thuê; sử dụng ngân sách đầu tư phát triển nhà cho thuê; đồng thời rà soát tài sản công, nhà đất công và nhà tái định cư để trống nhằm chuyển đổi sang nhà cho thuê, tránh lãng phí nguồn lực. “TP.HCM hiện có 66 khu công nghiệp với nhu cầu lên đến hơn 900.000 căn nhà, nhưng nhà lưu trú không nhiều. Cần đẩy mạnh nhà cho thuê, nhà lưu trú ở các khu công nghiệp và có chính sách để thúc đẩy người dân tham gia xây dựng nhà ở cho thuê”, ông Sinh nhấn mạnh.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhận định dù mới đáp ứng được gần 30% nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, đây vẫn là tín hiệu tích cực khi có nhiều doanh nghiệp đã đăng ký tham gia chương trình. TP.HCM đặt kỳ vọng sẽ hoàn thành sớm hơn chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về nhà ở cho thuê. Để đạt mục tiêu đó, ông Nguyễn Văn Được chỉ đạo cần tạo “luồng xanh” thủ tục cho cả quỹ đất doanh nghiệp tự tạo lập lẫn quỹ đất nhà nước; tạo điều kiện điều chỉnh quy hoạch để chuyển đổi đất nông nghiệp, đất sản xuất kinh doanh, đất nhà xưởng di dời sang làm nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
“Làm nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê biên lợi nhuận chỉ 10%. Do đó Trung ương cần có chính sách miễn giảm tiền sử dụng đất trong một chu kỳ nhất định, miễn giảm lãi suất để kéo nguồn lực tư nhân vào cuộc – vì vốn ngân sách đầu tư công còn chưa đủ. Đồng thời, sớm ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn nhà ở cho thuê để người dân có thể tham gia”, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu.
(TH)
